گذشت در تصادفات منجر به صدمات بدنی  

گذشت در تصادفات منجر به صدمات بدنی ، موضوع این گفتار در خصوص گذشت یا رضایت در خصوص مرتکبین جرایم تصادف رانندگی منجر به فوت غیر عمدی یا آسیب های بدنی است. در این گونه تصادفات هرگاه بی احتیاطی یا بی مبالاتی یا عدم رعایت نظامات دولتی یا عدم مهارت راننده منتهی به فوت غیر عمدی یا صدمه بدنی شود ، راننده مقصر حادثه بر حسب مورد به مجازات حبس یا جزای نقدی و در صورت مطالبه دیه از سوی شاکی ، به پرداخت دیه نیز محکوم می شود. این گونه جرایم به چهار دسته تقسیم می شوند. جرایم مشمول مواد 714 ، 715 ، 716 و 717 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازات های بازدارنده) که گذشت شاکی را نسبت به آنها بررسی می کنیم.

1 –  گذشت در تصادفات منجر به فوت ، جرایم مشمول ماده 714  قانون مجازات اسلامی : شامل پرونده های تصادف منجر به فوت می باشند. در این ماده مجازات راننده مقصر شش ماه تا سه سال حبس و پرداخت دیه است. دادگاه می تواند راننده مرتکب را به مجازات جایگزین حبس محکوم نماید. حکم به مجازات جایگزین حبس اختیاری است. این جرایم از جرایم غیرقابل گذشت می باشند. رضایت اولیاء دم (شاکی) مانع رسیدگی دادگاه به جنبه عمومی جرم نمی باشد. حتی با رضایت شاکی نیز دادگاه به جنبه عمومی جرم رسیدگی می کند. رضایت شاکی از جهات تخفیف مجازات است.

2 – گذشت در تصادفات منجر به صدمات بدنی ، جرایم مشمول ماده 715 قانون مجازات اسلامی : شامل پرونده های تصادفی است که منجر به مرض جسمی یا دماغی که غیر قابل علاج باشد و یا از بین رفتن یکی از حواس یا از کار افتادن عضوی از اعضاء بدن که یکی از وظایف ضروری زندگی انسان را انجام می‌دهد یا تغییر شکل دائمی عضو یا صورت شخص یا سقط جنین شود. در این ماده مجازات مرتکب حبس از دو ماه تا یک سال و پرداخت دیه می باشد. مجازات راننده مرتکب ، از حبس به مجازات جایگزین حبس تبدیل می شود. اینگونه جرایم از جرایم غیر قابل گذشت هستند. گذشت شاکی مانع رسیدگی به جنبه عمومی جرم نمی باشد. با گذشت شاکی دادگاه به جنبه عمومی جرم رسیدگی می کند. رضایت شاکی از جهات تخفیف مجازات می باشد.

3 – گذشت در تصادفات منجر به صدمات بدنی ، جرایم مشمول ماده 716 قانون مجازات اسلامی : شامل پرونده های تصادفی است که باعث نقصان یا ضعف دائم یکی از منافع یا یکی از اعضای بدن شود و ‌یا باعث از بین رفتن قسمتی از عضو مصدو‌م گردد، بدو‌ن آنکه عضو از کار بیافتد یا باعث و‌ضعِ حمل زن قبل از موعد طبیعی شود. به موجب این ماده مجازات مرتکب  حبس از دو ماه تا شش ماه و پرداخت دیه است. مجازات مرتکب در این پرونده ها از حبس به مجازات جایگزین حبس تبدیل می شود. این جرائم از جرایم قابل گذشت هستند. گذشت شاکی حسب مورد موجب موقوفی تعقیب و یا موقوفی اجرای مجازات می شود.

4 – گذشت در تصادفات جرحی ، جرایم مشمول ماده 717 قانون مجازات اسلامی : شامل پرونده های تصادفی است که موجب صدمه بدنی شود. بدیهی است منظور از صدمه بدنی در این ماده ، غیر از صدمات بدنی مشمول مواد 714 ، 715 ، 716  است. در این ماده مجازات مرتکب حبس از یک ماه تا پنج ماه و پرداخت دیه است.  مجازات مرتکب در این پرونده ها از حبس به مجازات جایگزین حبس تبدیل می شود. این جرایم قابل گذشت هستند. گذشت شاکی حسب مورد موجب موقوفی تعقیب و یا موقوفی اجرای مجازات می شود.

جرائم ناشی از تصادف رانندگی از جرائم غیر عمدی می باشند. به موجب ماده 64 قانون مجازات اسلامی مرتکبان جرائم غیر عمدی به مجازات جایگزین حبس محکوم می گردند. مگر اینکه مجازات قانونی جرم ارتکابی بیش از دو سال حبس باشد که در این صورت حکم به مجازات جایگزین حبس ، اختیاری است. در خصوص حبس ماده 714 دادگاه می تواند به جای حبس ، حکم به مجازات جایگزین حبس نماید. به موجب تبصره ماده 104 همین قانون ، حداقل و حداکثر مجازات های حبس تعزیری درجه 4 تا 8  مقرر در قانون برای جرایم قابل گذشت به نصف تقلیل یافته است. ولی جرائم مواد 714 و 715  با توجه به اینکه از جرایم قابل گذشت نیستند مشمول این تقلیل نمی باشند. اما جرائم مواد 716 و 717 با توجه به اینکه از جرایم قابل گذشت هستند ، مشمول این تقلیل قرار می گیرند. گذشت شاکی نیز در کلیه جرائم مذکور در موارد فوق و بر حسب مورد می تواند از موجبات تقلیل یا تبدیل مجازات باشد.