header1

آیین نامه سجل قضایی

آیین نامه سجل قضایی

در اجرای ماده ۴٨٨ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ١٣٩٢ و در راستای شفاف سازی اطلاعات و سوابق دقیق مربوط به متھمان و محکومان، آیین نامه سجل قضایی به شرح مواد آتی است.

ماده١ـ معانی واژگان و اصطلاحات به کار رفته در این آیین نامه به شرح زیر است:

الف ـ مرکز: مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه .

ب ـ شبکه: شبکه الکترونیکی که در بستر آن اطلاعات مربوط به سامانه سجل قضایی مبادله می شود .

پ ـ سامانه: سامانه الکترونیکی سجل قضایی مشتمل بر بانک اطلاعات مجرمان و ھمچنین کلیه آرا و تصمیمات کیفری اعم از احکام و قرارھای قطعی، عفو یا تخفیف مجازات و آرای غیرکیفری مندرج در مواد بعدی است که بر بستر شبکه برای مراجع قضایی، ضابطان دادگستری و سایر مراجع قانونی قابل دسترسی است. راه انداری سامانه فوق به عھده مرکز می باشد.

ت ـ جرایم مھم: جرایم حدی مستوجب مجازات سلب حیات، قتل عمد، نزاع دسته جمعی مسلحانه، جرایم عمدی علیه امنیت داخلی و خارجی کشور، آدم ربایی، جرایم سازمان یافته، تجاوز به عنف، دایرکردن مرکز فساد و فحشاء، اسیدپاشی، اخلال در نظام اقتصادی کشور، سرقت مسلحانه یا مقرون به آزار، راھزنی، سرقت به عنف، کیف زنی، جعل، کلاھبرداری، قاچاق مسلحانه یا عمده ی مواد مخدر و روان گردان و کالای ممنوع و سلاح و مھمات، قاچاق انسان، اختلاس و ارتشاء بیش از یک میلیارد ریال .

تبصره ـ منظور از قاچاق عمده در این بند شامل مواردی است که مجازات قانونی جرم ارتکابی سالب حیات یا درجه سه به بالا باشد.

ث ـ مجرمان خطرناک: مجرمانی که سوابق و خصوصیات روحی و اخلاقی و کیفیت ارتکاب و نوع جرم ارتکابی، آنان را در مظان ارتکاب جرایم مھم در آینده قرار دھد.

ج ـ مجرمان حرفه ای: مجرمانی که سه فقره یا بیشتر سابقه محکومیت قطعی کیفری مشابه داشته باشند یا از طریق ارتکاب جرم امرار معاش می کنند .

چ ـ اداره کل: اداره کل عفو و بخشودگی و سجل قضایی قوه قضاییه.

ح ـ واحد: واحد سجل قضایی و عفو و بخشودگی معاونت اجرای احکام دادسرای ھای عمومی و انقلاب و نظامی.

ماده٢ـ واحد در معاونت اجرای احکام ھر دادسرای عمومی و انقلاب و نظامی تشکیل می شود و در انجام تکالیف خود از حیث رعایت مقررات و سیاست ھای کلی تابع اداره کل است که زیر نظر دادسرا به شرح مواد آتی انجام وظیفه می کند.

تبصره ـ در مراجع قضایی که معاونت اجرای احکام تشکیل نشده باشد حسب مورد واحد مزبور در دادسرا یا دادگاه بخش تشکیل می شود.

ماده٣ـ از تاریخ راه اندازی سامانه، مراجع مذکور در ماده (۶۵١) قانون آیین دادرسی کیفری و تبصره ھای آن، کلیه اطلاعات مرتبط با امور قضایی خود را در سامانه قرار می دھند و روز آمد نگه می دارند.

تبصره ـ مراجع دارای شناسه زیستی از جمله سازمان ثبت احوال موظفند اطلاعات مربوط به متھمان تحت تعقیب و متواری و محکومان فراری را به دستور مقام قضایی در سامانه قرار دھند.

ماده۴ـ سامانه باید به گونه ای طراحی گردد که اطلاعات زیر به آن منتقل، ثبت و ضبط شود:

١ـ امور کیفری

الف ـ کلیه محکومیت ھای کیفری، قرار تعویق صدور حکم، تعلیق اجرای مجازات، احکام آزادی مشروط، نظام نیمه آزادی و آزادی تحت سامانه ھای الکترونیکی و سایر آرائی که اجرای آنھا به عھده اجرای احکام است، پس از ثبت در اجرای احکام کیفری؛

ب ـ احکام و قرارھایی که نیاز به عملیات اجرایی ندارد، از جمله قرارھای منع و موقوفی تعقیب، بایگانی کردن پرونده، ترک تعقیب و رأی برائت پس از قطعیت آن ھا؛

پ ـ اطلاعات مجرمان خطرناک و مجرمان حرفه ای، به تشخیص دادستان بر اساس پرونده شخصیت ؛

ت ـ اطلاعات متھمان تحت تعقیب و متواری و محکومان فراری پس از صدور برگ جلب سیار؛

ث ـ درخواست یا پیشنھاد عفو یا تخفیف مجازات محکومان و ھمچنین مراتب عفو یا تخفیف مجازات، پس از ثبت در پرونده ؛

ج ـ مراتب اعاده حیثیت محکومان مشمول محرومیت از حقوق اجتماعی به عنوان مجازات تبعی.

تبصره١ـ به منظور رعایت حقوق شھروندی و پیشگیری از بروز ھرگونه اشتباه در احراز ھویت اشخاص یاد شده در این ماده، لازم است مشخصات ھویتی ایشان به شرح ماده ٨ این آیین نامه در سامانه ثبت شود. اداره کل با ھمکاری مرکز موظف است تدابیر لازم را برای جلوگیری از درج اطلاعات ھویتی ناقص یا اشتباه اتخاذ کند.

تبصره٢ـ تشخیص مجرمان حرفه ای و مجرمان خطرناک با دادستان است.

٢ـ امور حقوقی

الف ـ احکام قطعی راجع به اعلام حجر یا رفع حجر؛

ب ـ احکام ورشکـستگی تاجر و احکـام مربوط به قـرارداد ارفاقی؛

پ ـ نقض احکام مربوط به ورشکستگی؛

ت ـ اعاده حیثیت ورشکسته؛

٣ـ امور اداری

الف ـ تصمیمات قطعی اداری راجع به اخراج بیگانه از کشور و الغاء آن؛

ب ـ سلب تابعیت ایرانی از بیگانگانی که تابعیت ایران را تحصیل کرده اند و کسانی که ایرانی الاصل ھستند؛

پ ـ محکومیت به انفصال دایم از خدمات دولتی و عمومی و محرومیت از تصدی سمت ھای خاص و مدیریتی و محکومیت به اخراج از دستگاه متبوع صادر شده از ھیأت ھای رسیدگی به تخلفات اداری و انتظامی.

ماده۵ ـ مرکز با ھمکاری اداره کل باید نسبت به روزآمدنمودن مستمر داده ھای ثبت شده در شبکه اقدام نماید، به نحوی که ھرگونه تغییر در مشخصات ھویتی شامل تغییر در نام و نام خانوادگی و یا تصویر افراد و ھمچنین در صورت فوت، تاریخ وفات ایشان در شبکه منعکس شود. فوت متھمان تحت تعقیب و متواری و محکومان متواری باید از طریق سامانه به اطلاع مرجع قضایی رسیدگی کننده برسد.

تبصره ـ انحلال شخص حقوقی نیز به ترتیب فوق در سامانه ثبت می شود و به اطلاع مقام قضایی ذی ربط می رسد.

ماده۶ ـ سامانه شامل مفاد آرای قطعی صادر شده از مراجع زیر می باشد:

الف ـ مراجع قضایی از قبیل دیوان عالی کشور، دادسرا و دادگاه انتظامی قضات، دادسراھا و دادگاه ھای بدوی و تجدید نظر، دادسرا و دادگاه ویژه روحانیت و شوراھای حل اختلاف؛

ب ـ مراجع انتظامی از قبیل، ھیأت ھای رسیدگی به تخلفات اداری و انتظامی و کمیسیون ھا در خصوص اطلاعات مرتبط با امور قضایی؛

پ ـ دستگاه ھای تابعه قوه قضاییه به شرح مذکور در ماده ۶۵١ قانون آیین دادرسی کیفری؛

ت ـ شعب سازمان تعزیرات حکومتی.

تبصره ـ بانک مرکزی در اجرای تبصره ١ ماده ٢١ اصلاحی قانون صدور چک، مکلف است با تجمیع اطلاعات گواھینامه ھای عدم پرداخت چک در سامانه یکپارچه خود، امکان استعلام آنھا را برای مراجع قضائی و ثبتی از طریق شبکه ملی عدالت ایجاد نماید. مرکز نیز مکلف است امکان دسترسی برخط بانک مرکزی به احکام ورشکستگی، اعسار از پرداخت محکوم به و ھمچنین آرای قطعی صادرشده در مورد چک ھای برگشتی و دعاوی مطروحه طبق ماده (١۶) قانون صدور چک به ھمراه گواھینامه عدم پرداخت مربوط را از طریق سامانه سجل محکومیت ھای مالی فراھم نماید.

ماده٧ـ کلیه دادسراھا و دادگاه ھا در امور کیفری، مدنی، بازرگانی و مراجع ھماھنگی ھیأت ھای بدوی رسیدگی به تخلفات اداری مکلفند سوابق اشخاص متخلف، متھمان تحت تعقیب و متواری و محکومان فراری را در حدود وظایف مقرر رأساً در سامانه وارد نمایند و آن را به روزرسانی کنند و چنانچه امکان دسترسی به سامانه ی مزبور فراھم نباشد، یک نسخه از سوابق فوق را به واحد محل ارسال نمایند تا از آن طریق در سامانه درج گردد.

ماده٨ ـ اطلاعات لازم جھت درج در سامانه به شرح زیر می باشد:

١ـ در مورد اشخاص حقیقی

الف ـ نام و نام خـانوادگی شخص، نام پدر، نام مادر و در صورت امکان عکس وی؛ در محکومیت ھای مؤثر کیفری تصویر شخص محکوم به صورت الکترونیکی در سامانه الزامی است.

ب ـ کد ملی، شماره شناسنامه، تاریخ و محل صدور آن، ھویت غیرواقعی یا اسم مستعار، شھرت، تحصیلات، جنسیت، مذھب،

شماره گذرنامه و شماره اختصاصی اتباع بیگانه؛

پ ـ تاریخ (روز ـ ماه ـ ـ سال) و محل تولد؛

ت ـ محل اقامت دائمی یا موقت؛

ث ـ نشانی محل سکونت، محل کار، شماره تلفن ثابت و ھمراه، پست الکترونیکی و کد پستی؛

ج ـ وضعیت تأھل و تعداد اولاد؛

چ ـ وضعیت اشتغال؛

ح ـ تابعیت؛

خ ـ ویژگی ھای ظاھری؛

د ـ تغییراتی که در شناسنامه ذکر شده است؛

ذ ـ در صورت امکان اطلاعات مربوط به گروه خونی، خصوصیات ژنتیک، عنبیه چشم و درج اثر انگشت؛

ر ـ مواردی از قبیل استفاده از آزادی مشروط و آزادی تحت نظارت سامانه ھای الکترونیکی؛

ز ـ مدت بازداشت قبلی با ذکر احتساب یا عدم احتساب مدت بازداشت در حکم محکومیت.

٢ـ در مورد اشخاص حقوقی

الف ـ شناسه ملی؛

ب ـ شماره ثبت؛

پ ـ تاریخ تأسیس؛

ت ـ نوع شخصیت حقوقی؛

ث ـ نام شخصیت حقوقی؛

ج ـ استان محل ثبت؛

چ ـ واحد محل ثبت؛

ح ـ نشانی دفتر مرکزی و شعبه مربوط؛

خ ـ کد پستی دفتر مرکزی؛

د ـ پست الکترونیکی؛

ذ ـ مشخصات مدیر یا مدیران مسئول شخص حقوقی، طبق آخرین تغییرات شرکت مندرج در روزنامه رسمی.

٣ـ اطلاعات مشترک

الف ـ موضوع رأی یا تصمیم و نوع و میزان قرار تأمین؛

ب ـ تاریخ وقوع رفتاری که منجر به صدور رأی یا تصمیم شده با قید روز، ماه و سال؛

پ ـ شماره و تاریخ رأی یا تصمیم؛

ت ـ دادگاه یا مرجع صادرکننده رأی یا تصمیم؛

ث ـ تصریح به قطعیت رأی یا تصمیم؛

ج ـ نوع و میزان محکومیت؛

چ ـ تاریخ شروع و خاتمه اجرای محکومیت؛

ح ـ مواردی از قبیل استفاده از عفو، تعلیق تعقیب یا مجازات، تعویق صدور حکم یا محرومیت از حقوق اجتماعی.

تبصره ـ نیروی انتظامی موظف است با ھمکاری سازمان ثبت احوال کشور و سایر مراجع ذی ربط تدابیر لازم را برای احراز ھویت کلیه متھمان تحت تعقیب و متواری و استخراج موارد مذکور اتخاذ کند.

ماده٩ـ نسبت به اتباع کشورھای بیگانه در صورت وجود قرارداد ھمکاری ھای بین المللی و معاضدت قضایی و درخواست کشور متبوع آنان، اداره کل نسخه ای از سوابق محکومان فراری را توسط اداره کل امور بین الملل قوه قضاییه و از طریق وزارت امور خارجه به آن کشور ارسال می کند.

ماده١٠ـ در صورت تقاضای محکوم علیه و مراجعی که بر اساس قانون مجاز به استعلام از پیشینه اشخاص می باشند، فقط سوابق محکومیت کیفری مؤثر به آنان داده می شود.

تبصره١ـ مراجع مذکور در این ماده به ھنگام استعلام سوابق اشخاص باید جھت قانونی درخواست خود را ذکر نمایند.

تبصره٢ـ بررسی سوابق، حسب مورد با استفاده از مشخصات سجلی، شماره ملی، شماره گذرنامه یا شماره اختصاصی اتباع بیگانه از طریق سامانه انجام می شود. استعلام اثر انگشت، فقط در صورت درخواست مرجع متقاضی انجام خواھد شد.

تبصره٣ـ مرکز موظف است امکان ارسال الکترونیکی استعلام اثر انگشت و دریافت نتیجه آن را فراھم کند.

ماده١١ـ متقاضیان صدور گواھی عدم سوء پیشینه می توانند علاوه بر دادسرای محل صدور شناسنامه خود به سایر دادسراھای عمومی و انقلاب نیز مراجعه نمایند و این مراجع مکلف به صدور برگ گواھی مذکور و تسلیم آن به متقاضی می باشند . ایرانیان مقیم خارج از کشور ھم علاوه بر ترتیب بالا می توانند از طریق نمایندگی ھای جمھوری اسلامی ایران و دفاتر حافظ منافع اقدام کنند. ھزینه صدور گواھی عدم سوءپیشینه کیفری برابر قوانین و مقررات مربوط خواھد بود.

تبصره١ـ در نقاطی که دفاتر خدمات الکترونیک قضایی تأسیس شده است، درخواست ھای موضوع این ماده از طریق دفاتر مذکور ارائه می شود.

تبصره٢ـ محکوم علیه، متھم یا اشخاص ثالث متضرر از اطلاعات مندرج در سامانه می توانند اعتراض خود را مبنی بر مغایرت آن با واقعیات موجود و یا وجود اشتباھات نگارشی و ھویتی حسب مورد به ھریک از واحدھای سراسر کشور ارائه نماید. مرجع اخیر مکلف به پیگیری موضوع می باشد، ولی در ھر صورت رفع اشتباه با مرجع قضایی مربوط است.

ماده١٢ـ درخواست متقاضی گواھی عدم سوء پیشینه باید حاوی نکات زیر باشد :

الف ـ در مورد اشخاص حقیقی، نام و نام خانوادگی، نام پدر، تاریخ تولد، شماره و محل صدور شناسنامه، کدملی و شماره تلفن ھمراه و کد پستی و ھمچنین در صورت امکان پست الکترونیکی؛

ب ـ در مورد اشخاص حقوقی موارد مندرج در بند (٢) ماده (٨) این آیین نامه؛

پ ـ برای اتباع بیگانه، شماره گذرنامه یا شناسه اختصاصی.

ماده١٣ـ در صورت فقدان ھرگونه سابقه محکومیت مؤثر کیفری، گواھی عدم سوءپیشینه صادر می شود.

تبصره١ـ در صورت وجود سابقه محکومیت مؤثر کیفری، مراتب عدم امکان صدور گواھی عدم سوء پیشینه به متقاضی اعلام می شود.

تبصره٢ـ سابقه کیفری غیر مؤثر فقطدر صورتی اعلام می شود که از سوی مراجع قضایی درخواست شده باشد.

ماده١۴ـ سامانه باید به گونه ای طراحی شود که امکان دسترسی کلیه اشخاص مجاز به آن وجود داشته باشد. تعیین اشخاص مجاز جھت دسترسی به سامانه و محدوده آن مطابق آیین نامه ای است که به تصویب رییس قوه قضاییه خواھد رسید.

ماده١۵ـ ھرگونه استفاده غیرمجاز و یا افشای اطلاعات بر خلاف قانون، از قبیل موضوع پرونده ھا، ھویت و سوابق متھمان، محکومان یا بزه دیدگان ممنوع است و مرتکب حسب مورد مطابق قوانین مربوط تحت تعقیب کیفری و انتظامی قرار می گیرد.

ماده١۶ـ حذف، تغییر یا اصلاح اطلاعات ثبت شده در سامانه فقط توسط مقام مجاز صورت خواھد گرفت و مسئولیت ھرگونه اشتباه یا ثبت ناقص اطلاعات برعھده مقام مذکور می باشد.

ماده١٧ـ به منظور تضمین ھر چه بیشتر حقوق افراد و سھولت پیگیری موارد تخلف، سامانه باید به گونه ای طراحی شود که سوابق دسترسی افراد به آن حفظ شود و حذف آن بدون موافقت اداره کل ممکن نگردد.

ماده١٨ـ این آیین نامه در ١٨ ماده و ١۵ تبصره و بنا به پیشنھاد وزیر دادگستری در تاریخ ١٣٩٨/٧/٢٣ به تصویب رییس قوه قضاییه رسید و آیین نامه سجل قضایی مصوب ١٣٨۴/١١/٢ و اصلاحیه آن از تاریخ تصویب این آیین نامه ملغی است.

رئیس قوه قضاییه ـ سیدابراھیم رئیسی